نکات کنکوری رشد و نمو گیاهان

۱-     گياهان براي تشکيل همه ي کربوهيدرات هاي خود فقط به دو ماده ي خام ، يعني دي اکسيد کربن و آب نياز دارند.

۲-     درگياهان بيشترين قسمت اکسيژن مورد استفاده ي برگ ها و ساقه ها به منظور تنفس از هوا تأمين مي شود.

۳-     ريشه ها اکسيژن مورد نياز خود را از هواي موجود در فضاهاي بين درات خاک به دست مي آورند.

۴-     اگر خاک اطراف ريشه ها فشرده و يا از آب اشباع گردد، ديگر اکسيژن کافي براي ريشه ها تأمين نمي شود و ريشه ها مي‌ميرند.

۵-     گياهان همچنين نيازمند مقادير اندکي از عناصر معدني هستند که بيشتر به صورت يون هاي معدني جذب مي شود.

۶-    عنصر نيتروژن در ساختمان پروتئين ها ، نوکلئيک اسيد ها ، گلروفيل ، ATP و کوآنزيم ها شرکت دارد و رشد گياهان سبز را افزايش مي دهد.

۷-     فسفر بخشي از ATP ،  ADP ، نوکلئيک اسيدها ، فسفوليپيد ها ، غشاي سلولي و برخي کوآنزيم ها است.

۸-     پتاسيم براي انتقال فعال ، فعاليت آنزيم ها ، تعادل اسمزي و باز شدن روزنه ها مورد نياز است.

هورمون هاي گياهي

۹-     در گياهان ممکن است محل توليد و محل اثر هورمون يکي باشد.

۱۰- چون برخي از هورمون هاي گياهي باعث تحريک رشد و برخي ديگر باعث بازدارندگي رشد مي شوند ، بسياري از دانشمندان ترجيح مي دهند به جاي اصطلاح هورمون هاي گياهي از اصطلاح تنظيم کننده هاي رشد استفاده کنند.

۱۱- هورمون هاي گياهي دو دسته اند :

  1. a.     محرک هاي رشدکه شامل اکسين ها ، سيتوکينين ها و ژيبرلين ها هستند و در فرآيند هايي مثلتقسيم سلولي ، طويل شدن سلول ، پيدايش اندام ها و تمايز آنها دخالت دارند.
  2. b.        بازدارنده هاي رشدکه عمل آنها در مقابل محرک هاي رشد است و شامل اتيلن و آبسزيک اسيدهستند.

هورمون ها الگو هاي رشد گياهان را کنترل مي کنند.

۱۲- رشد گياه به سمت نور،  نورگرايي ( فتوتروپيسم ) نام دارد.

۱۳- يک زيست شناس هلندي به نام فريتزونت به اين نتيجه رسيد که يک ماده‌ي شيميايي که در رأس ساقه ها توليد مي شود ، باعث اين خميدگي مي شود. او اين ماده را اکسين ناميد.

۱۴- چارلز داروين و پسر او فرانسيس داروين پي بردند که پاسخ خميدگي رأس گياهچه هاي گياهان گندمي ، در قسمت هايي پائين تر و دور از رأس قابل مشاهده است و باعث خميدگي گياهچه به سمت نور مي شود.

۱۵- شکل صفحه ي ۲۳۰ آزمايش هاي ونت را نشان مي دهد که درآنها :

  1. a.        ونت راس ساقه ي جوان جو دو سر را بريده و آن را روي يک قطعه آگار قرار داد در نتيجه اکسين وارد قطعه ي آگار شد.
  2. b.        ونت قطعه ي آگار را روي انتهاي بريده شده ي ساقه ي جوان يولاف منتقل کرد که باعث رشد ساقه شد.
  3. c.        ونت قطعه ي آگار را روي يک قسمت از لبه ي بريدگي ساقه ي جوان منتقل کرد که ساقه در جهت مخالف به رشد خود ادامه داد.
  4. d.        ونت به عنوان شاهد، يک قطعه آگار فاقد اکسين را بر روي انتهاي بريده شده ي ساقه ي جوان قرار داد که اين ساقه رشد نکرد.

۱۶- بازدارندگي رشد جوانه هاي جانبي موجود روي ساقه توسط اکسين راس ساقه ، چيرگي رأسي ناميده مي شود.

۱۷- جدول هورمون هاي گياهي و نقش و کاربرد آنها

نام هورمون محل ساخته شدن نوع اثر کاربرد در کشاورزي
اکسين انتهاي ساقه افزايش انعطاف پذيري ديواره‌ي سلول ها

طويل شدن سلول ها

چيرگي رأسي (جلوگيري از رشد جوانه‌هاي جانبي )

ريشه زايي در قلمه ها

ريشه زايي در محيط کشت بافت

پر شاخه و برگ کردن گياه در اثر هرش کردن

سيتوکينين انتهاي ريشه تحريک تقسيمات سلولي

کاهش سرعت پير شدگي برخي از اندام هاي گياهي

به عنوان اسپري و افشانه براي شادابي و طراوت گل ها و ساير بخش هاي گياهي

نگهداري بيشترميوه ها و سبزيجات

در محيط کشت بافت براي تشکيل ساقه از سلول هاي تمايز نيافته

ژيبرلين ساقه و دانه هاي در حال نمو افزايش طول ساقه

بيداري جوانه ها و دانه هاي در حال خواب

نمو ميوه

جوانه زني دانه ها

جلوگيري از ريشه زايي

تسريع گل دهي

توليد ميوه هاي درشت بدون دانه

درشت کردن دانه هاي انگور بدون دانه

اتيلن اغلب  بافت هاي گياه بخصوص ميوه ها افزايش مقاومت گياه در شرايط سخت

کنترل رشد و سنتز پروتئين و انتقال يون ها در شرايط نامساعد ( تنش آب ، زخم مکانيکي ، آلودگي هوا ، عوامل بيماري زا‌،شرايط غرقابي و بي هوازي )

هورمون پيري که باعث ريزش برگ و رسيدن ميوه ها و پژمردگي و ريزش گل ها مي شود

تسريع و افزايش رسيدگي ميوه ها يي مثل گوجه فرنگي و انگور و غيره

سست شدن ميوه ها‌يي مانند گيلاس و سهولت برداشت مکانيکي و چيدن آنها

آبسزيک اسيد جوانه ها و دانه هاي خفته

اغلب بافت هاي گياهي در شرايط نامساعد

خفتگي جوانه ها و دانه ها

افزايش مقاومت گياه در شرايط سخت

کنترل رشد و سنتز پروتئين و انتقال يون ها در شرايط نامساعد

هورمون پيري که باعث ريزش برگ و رسيدن ميوه ها و پژمردگي گل ها

تعادل آب گياه تحت تنش خشکي به وسيله بستن روزنه ها

شرايط محيطي رشد گياهان را تنظيم مي کند.

۱۸- گياهان قادر به حرکت نيستند و با تنظيم سرعت و الگوي رشد خود به محيط پاسخ مي دهند.

۱۹- بسياري از پاسخ هاي يک گياه را به محرک هاي محيطي ، هورمون هاي تنظيم کننده ي رشد شروع مي کنند.

۲۰- پاسخ يک گياه به طول روز و شب ، نوردورگي ناميده مي شود.

۲۱-  گياهان از نظر نوردورگي سه دسته اند : ۱- گياهان روزکوتاه ۲- گياهان روزبلند ۳- گياهان بي تفاوت

۲۲- گياه روزکوتاه گياهي است که گلدهي آن زماني انجام ميشود که طول روز کمتر از مدت زمان معيني باشد.

۲۳- گياه روزبلند گياهي است که گلدهي آن نگامي صورت مي گيرد که طول روز بلندتر مدت زمان معيني باشد.

۲۴- گياه بي تفاوت ، گياهي است که گلدهي آن تحت اثر طول روز قرار نمي گيرد.

۲۵- در واقع به جاي طول روز ، طول شب است که نوردورگي را کنترل مي کند به همين دليل به گياهان روزکوتاه ، گياهان شب بلند و به گياهان روزبلند ، گياهان شب کوته نيز مي گويند.

۲۶- نور دورگي در صنعت کشت و پرورش گل و گياه بسيار حائز اهميت است به اين صورت که در گلخانه ها طول روز و شب به طور مصنوعي کنترل مي شود.

۲۷- گياه بنت قنسول و داودي در چنيني شرايطي پرورش داده مي شوند. بنت قنسول در دي ماه و داودي در تماما طول سال در دسترس است.

۲۸- داودي و بنت قنسول هر دو روزکوتاه هستند و در فصلي که معمولا گل نمي دهند وادار به گل دهي مي شوند.

۲۹- گياه زنبق يک گياه روزبلند است که يک فلاش نوري باعث شکستن شب بلند مي شوند و گياه را مثلا در اواخر پائيز که شب بسيار بلند است ، مجبور به گل دادن مي کنند.

پاسخ به دما

۳۰- در صورتي که دما در طول شب بسيار بالا باشد ، بسياري از گياهان گوجه فرنگي گل نمي دهند.

۳۱- بسياري از گياهان در صورتي که به مدت چند ساعت در معرض دماهاي پائين ، سرما قرار نگيرند ، در وايل بهار موفق به تشکيل گل نخواهند شد.

۳۲- دماي پائين باعث ورود گياهان به مرحله ي موقتي عدم فعاليت در پائيز مي شود و در زمستان گياهان غير فعال هستند که اين کار باعث بقاي آن ها مي شود.

۳۳- خفتگي وضعيتي است که که در طي آن ، حتي در صورت مناسب بودن شرايط براي رشد گياه ، گياه يا دانه غير فعال باقي مي مانند و نمي رويند.

۳۴- مواد شيميايي عامل خفتگي ، در پاسخ به دماهاي پائين ، تجزيه مي شوند ، همچنين شسته شدن بعضي از اين مواد راه ديگر برطرف شدن خفتگي دانه ها است.

۳۵- بسياري ازدانه ها تا زماني که به مدت چند هفته در معرض سرما قرار نگيرند از خفتگي بيدار نمي شوند و رويش خود را آغاز نمي‌کنند.

۳۶- دوره هاي خفتگي در بسياري از گياهان که زمستان محل زندگي آنها سرد است ، مشاهده مي شود.

۳۷- خفتگي به گياهان کمک مي کند تا با جلوگيري از رشد جوانه ها و جوانه زني دانه ها در طول گرماي موقتي قبل از شروع و خاتمه ي زمستان به بقاي خود ادامه دهند و از بين نروند.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *