نکات فوق حرفه ای دستگاه عصبی

migna.ir--7414565002-455220a26

دقت نماييد در دستگاه عصبي مرکزي بخش خاکستري بيش تر محتوي جسم سلولي نورون ها و بخش سفيد از اجتماع بخش ميلين دار نورون ها تشکيل شده است.

تفاوت عصب با تار عصبي

عصب: مجموعي از آکسون ها، دندريت ها يا هر دو آن هاست.

تار عصبي: به آکسون ها يا دندريت هاي بلند گويند.

در مورد آناتومي مغز انسان به شکل زير دقت کنيد و جايگاه هر بخش را فرا گيريد:

مشاوره درسي آزمون 26 آبان -زيست - ساختار و کار دستگاه عصبي
[membersonly]

در مورد مخ موارد زير را ياد بگيريد:

۱- اعمال مخ: توانايي يادگيري، حافظه، ادراک و عملکرد هوشمندانه را دارد.

۲- ساختار جسم پينه اي: دسته اي از تارهاي عصبي که تيمکره هاي مخ را به يک ديگر متصل مي کند.

۳- ويژگي هاي قشر مخ: لايه ي خارجي چين خورده و نازک مخ است که خاکستري رنگ است.

بيش تر پردازش اطلاعات حسي و حرکتي درقشر خاکستري مخ انجام مي شود.

در مورد مخچه موارد زير را ياد بگيريد:

۱- اعمال مخچه: مهم ترين مرکز هماهنگي و يادگيري حرکات لازم براي تنظيم حالت بدن و تعادل است.

۲- ساختار کرمينه: اتصال دهنده ي دو نيمکره ي مخچه

۳- مخچه اطلاعاتي را از ماهيچه ها، مفصل ها، پوست، چشم ها و گوش ها دريافت مي کند.

در مورد اجزاي ساقه ي مغز به ياد داشته باشيد که نقش مهمي در تنظيم فعاليت هاي بدن بر عهده دارند.

 

 

دو نکته مهم در مورد تالاموس:

 

– در پردازش اطلاعات حسي نقش مهمي دارد.

 

– اطلاعات حسي از اغلب نقاط بدن در تالاموس گرد هم مي آيند و تقويت مي شوند.

 

 

هيپوتالاموس به همراه بصل النخاع بسياري از اعمال حياتي مربوط به فعاليت هاي بدن، مانند تنفس و ضربان قلب را تنظيم مي کند.

هيپوتالاموس مرکز احساس گرسنگي، تشنگي و تنظيم دماي بدن است و نيز بسياري از اعمال غده هاي ترشح کننده ي هورمون ها را تنظيم مي کند.

تالاموس و هيپوتالاموس را شبکه ي گسترده اي از نورون ها به نام دستگاه ليمبيک به قسمت هايي از قشر مخ متصل مي کند.

دستگاه ليمبيک نقش مهمي در حافظه، يادگيري و احساسات مختلف، مانند احساس رضايت، عصبانيت و لذت بر عهده دارد.

مثال) در مورد دستگاه ليمبيک، کدام عبارت نادرست است؟ (سراسري- ۸۴)

۱) تالاموس را به قشر مخ متصل مي کند.

۲) شبکه ي گسترده اي از نورون هاست.

۳) در حافظه و يادگيري نقش مهمي دارد.

۴) ارتباط تالاموس را با هيپوتالاموس برقرار مي کند.

پاسخ گزينه «۴»

نخاع

نخاع درون ستون مهره ها از بصل النخاع تا کمر امتداد دارد.

 

نخاع مرکز برخي از انعکاس هاي بدن (پاسخ غير ارادي و ناگهاني ماهيچه ها در پاسخ به محرک ها) است.

 

از نخاع ۳۱ جفت (۶۲ عدد) عصب محيطي خارج مي شود که هر عصب شامل يک رشته ي شکمي (داراي نورون هاي حرکتي) و يک ريشه ي پشتي (داراي نورون هاي حسي) مي باشد.

 

مشاوره درسي آزمون 26 آبان -زيست - ساختار و کار دستگاه عصبي

همان طور که در شکل مشاهده مي نماييد بخش خاکستري نخاع در وسط و بخش سفيد دور تا دور قرار دارد (بر عکس مغز).

در ضمن در ماده ي خاکستري نخاع علاوه بر جسم سلولي نورون ها، نورون رابط نيز وجود دارد.

محافظت از دستگاه عصبي مرکزي در پستانداران

۱- استخوان جمجمه و ستون مهره ها

۲- پرده ي مننژ

 

 

– سه لايه ي مننژ از خارج به داخل شامل سخت شامه، نرم شامه و عنکبوتيه مي باشد.

– جنس سخت شامه از نوع بافت پيوندي محکم است.

– ساختار و عمل نرم شامه

 داراي مويرگ هاي خوني فراوان است و تغذيه ي بافت عصبي را بر عهده دارد.

– جايگاه مايع مغزي – نخاعي

بين لايه عنکبوتيه و نرم شامه فضايي وجود دارد که از اين مايع پر شده است.  اين مايع نقش ضربه گير دارد.

– مواد ورودي و خروجي از سد خوني – مغزي

 

 گلوکز و اکسيژن مي توانند از اين سد بگذرند و وارد سلول هاي مغزي شوند و دي اکسيد کربن حاصل از متابوليسم از سلول هاي مغزي خارج شود.

 

 در ضمن دقت نماييد نرم شامه ي پرده ي مننژ در جمجمه با قشر خاکستري مخ و در ستون مهره ها با بخش سفيد نخاع در تماس است.

 

دستگاه عصبي محيطي

 

 در دستگاه عصبي محيطي ۸۶ عصب شامل موارد زير وجود دارد:

 

 

۳۱ جفت (۶۲ عدد) عصب نخاعي و ۱۲ جفت (۲۴ عدد) عصب مغزي

 

در مورد دستگاه عصبي محيطي موارد زير را ياد بگيريد:

بعضي از فعاليت هاي دستگاه عصبي پيکري ( انعکاس ها) غير ارادي هستند.

در انجام انعکاس ها اغلب نخاع و دستگاه عصبي محيطي درگيرند و مغز نقشي ندارد.

مثال)  کدام عبارت، در مورد انسان صحيح است؟ (سراسري- ۸۶)

۱) دستگاه عصبي محيطي شامل ۴۱ جفت عصب است.

۲) فرمان تمام اعمال انعکاسي، از نخاع صادر مي شود.

۳) دي اکسيدکربن مي تواند از سد خوني – مغزي عبور کند.

  ۴) مايع مغزي – نخاعي بين عنکبوتيه و سخت شامه قرار دارد.

پاسخ گزينه «۳»

در مورد انعکاس زردپي زير زانو با توجه به شکل موارد زير را فرا بگيريد:

مشاوره درسي آزمون 26 آبان -زيست - ساختار و کار دستگاه عصبي 

۱- تعداد نورون هاي شرکت کننده چهار عدد مي باشد.

 

۲- انواع نورون هاي شرکت کننده سه نوع (حسي، حرکتي و رابط) مي باشد.

۳- تعداد سيناپس ها پنج عدد مي باشد.

۴- انواع سيناپس ها از نظر فعال کننده و مهار کننده بودن

الف) سيناپس نورون حسي با نورون حرکتي ماهيچه ي جلوي ران فعال کننده مي باشد.

ب) سيناپس نورون حسي با نورون رابط فعال کننده مي باشد.

ج) سيناپس نورون رابط با نورون حرکتي ماهيچه ي عقب ران مهار کننده مي باشد.

د) سيناپس نورون حرکتي ماهيچه ي جلوي ران با ماهيچه ي جلوي ران فعال کننده مي باشد.

ه)  سيناپس نورون حرکتي ماهيچه ي عقب ران با ماهيچه ي عقب ران فعال نمي باشد.

۵- تعداد سيناپس هاي داخل ماده خاکستري سه عدد (الف و ب و ج) مي باشد.

۶- جسم سلولي نورون حسي جلوي ران در ريشه ي پشتي قرار دارد.

 

 

اثر اعصاب سمپاتيک و پاراسمپاتيک را روي موارد زير ياد بگيريد:

سمپاتيک سبب افزايش فشار خون، تعداد ضربان قلب، جريان خون قلب و ماهيچه هاي اسکلتي، تعداد تنفس مي شود.

پاراسمپاتيک سبب آرامش بدن و آغاز فعاليت دستگاه گوارش مي شود.

مثال) با غيرفعال شدن اعصاب سمپاتيک، بدن انسان به ………. تمايل پيدا مي‌کند. (سراسري- ۸۷)

۱) افزايش برون ده قلبي

۲) کاهش تعداد حرکات تنفسي

۳) کاهش ترشح غدد زير زباني

۴) افزايش خون رساني به عضلات اسکلتي

پاسخ گزينه «۲»

با توجه به شکل مغز ماهي در مي يابيد که لوب هاي بويايي ماهي در مقايسه با انسان بزرگ تر است:

مشاوره درسي آزمون 26 آبان -زيست - ساختار و کار دستگاه عصبي

در مورد تشريح مغز گوسفند شکل هاي فعاليت کتاب درسي را با دقت به خاطر بسپاريد.

در تشريح مغز گوسفند، … را از سطح شکمي نمي‌توان ديد. (بنياد علمي آموزشي قلمچي ۶ آذر ۸۸)

۱) بصل‌النخاع

۲) کرمينه

۳) پل مغزي

۴) مخچه

پاسخ گزينه «۲»

ويژگي هاي دستگاه عصبي هيدر

– وجود شبکه ي عصبي

– عدم وجود سر و مغز

– عدم تقسيم بندي مرکزي و محيطي

 

به ياد داشته باشيد در کتاب نوشته شده : « بيش تر جانوران داراي سر و دم هستند.»

ويژگي هاي دستگاه عصبي پلاناريا

– مغز داراي گره عصبي حاوي جسم سلولي نورون ها

– دو طناب عصبي موازي حاوي آکسون ها و دندريت ها

– مغز + دو طناب عصبي = دستگاه عصبي مرکزي

– رشته هاي منشعب از طناب هاي عصبي = دستگاه عصبي محيطي

 

ويژگي هاي دستگاه عصبي حشرات

– مغز شامل چند گره به هم جوش خورده

– طناب عصبي شکمي که در هر قطعه بدن حاوي يک گره است.

– مغز و طناب عصبي = دستگاه عصبي مرکزي

– رشته هاي منشعب از مغز و طناب عصبي = دستگاه عصبي محيطي

کدام، طناب عصبي فاقد جسم سلولي دارد؟ (سراسري- ۸۶)

۱) زنبور

۲) انسان

۳) هيدر

۴) پلاناريا

پاسخ گزينه «۴»

در مورد مقايسه مغز مهره داران موارد زير اهميت بيش تري دارند:

 مغز مهره داران در دوران جنيني از سه بخش مغز جلوي، مغز مياني و مغز عقبي تشکيل شده است.

در بين مهره داران اندازه نسبي مغز نسبت به وزن در پستانداران و پرندگان بيش تر است.

سطح چين خورده ي مغز نسبت به وزن در مهره داران به ترتيب در انسان و سپس وال و ساير پريمات ها يا نخستي ها ( لمورها، ميمون ها و آدميان) بيشت تر از سايرين است.

در ضمن بيش تر قشر مخ وال ها احتمالاً به پردازش اطلاعات در مورد صداها اختصاص يافته است.

کدام مقايسه نادرست است؟ (بنياد علمي آموزشي قلمچي ۶ آذر ۸۸)

۱) مغز قورباغه همانند مغز کبوتر در دوران جنيني داراي سه بخش جلويي، مياني و عقبي است.

۲) نسبت وزن مغز به وزن بدن در لمور، بيش‌‌تر از نسبت وزن مغز به وزن بدن در ماهي است.

۳) در پرندگان همانند نخستي‌ها، نيم‌کره‌هاي مخ رشد يافته و توسط پرده‌ي مننژ محافظت مي‌شود.

۴) چين خوردگي قشر مخ در وال‌ها همانند پريمات‌ها زياد بوده و در پردازش اطلاعات صوتي نقش دارد.

پاسخ گزينه «۳»

[/membersonly]

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *