نکات فوق حرفه ای تنفس

تنفس پوستی:
برای انجام تنفس از همه سطح بدن خود استفاده می کنند و معمولا جثه کوچکی دارند. مانند کرم کدو و پلاناریا و زالو
نکته: دراز و پهن بودن کرم های بالا در افزایش نسبت سطح به حجم موثر است.
تنفس پوستی می تواند نیاز جانداران کوچک را تامین کند یعنی جاندارانی جاندارانی که سطح به حجم زاید تری دارند.
زیر پوست این جانداران پر از مویرگ خونی است واکسیژن از پوست نازک وارد مویرگ ها و از طریق خون به سلول ها منتقل می شود،این موجودات در محیط مرطوب زندگی می کنند.
نکته: پوست بیش تر جانداران برای تنفس مناسب نیست.
نکات مهم:
۱٫در تنفس پوستی بایدحتما جاندار در محیط های مرطوب یا در آب زندگی کنند.
۲٫به سطح مبادله اکیژن و دی اکسید کربن در جانوران سطح تنفس می گویند.
نکته در نکته: سطح پوستی پلاناریا و کرم خاکی و کدو سطح تنفس شان است.
۳٫سطح تنفس باید همیشه مرطوب باشد چون در سطح خشک مبادله اکسیژن و دی اکسید کربن صورت نمی گیرد.چون این گازها در حالت محلول منتقل می شوند.
۴٫پوست نازکی و تک لایه دارند.و تنفس در زیر پوست صورت می گیرد.

۵٫پوست جانداران با تنفس پوستی چین خوردگی ندارد .

تنفس نایی:
در حشرات دیده می شود.
لوله های باریک درونی منشعب به نام نای از یک سو به منفذی در سطح بدن حشره باز می شود و از سوی دیگر انشعابات ریز و درخت مانندی را در سراسر بدن جانور تشکیل می دهند.این انشعابات مستقیما با سطح غشا و تمام سلول ها پیش می روند.اکسیژن مستقیما از محیط نای و بدون همکاری سیستم گردش خون وارد سلول ها می شود.
نکات:
۱٫در سیستم نایی حشرات کیسه های هوایی نداریم.
۲٫در سطح تنفسی سیتم نایی مویرگ وجود ندارد.چرا؟
چون دستگاه گردش مواد در تنفس نایی نقش ندارد.
۳٫حشرات گلبول قرمز هموگلوبین و میو گلوبین و انیدراز کربنیک ندارند.
۴٫حشرات دارای گردش خون باز هستند و همولنف دارند.مویرگ ندارند.
۵٫ نای ها سطح تنفس درونی حشرات هستند.
۶٫دستگاه گردش خون در حشرات تنها برای انتقال مواد غذایی نقش ایفا می کند.
نکته در نکته:همولنف حشرات در حمل اکسژن نقش ندارد.

حشرات تابلوی کتاب:
بیستون بتولاریا(پروانه)،برگ متحرک،مگس سرکه(حشره از این تابلو تر؟)،کنه،شته،آنوفل،مورچه،ملخ،زنبور عسل،موریانه و…
نکته:پشه و زالو بدون اینکه مکث کنند می توانند خون میزبان را بخورد.
نکته ترکیبی از دو نوع تنفس نایی وانواع تنفس دیگر:
در سیستم تنفس نایی مویرگ دخالت ندارد و در تنفس پوستی و شش و آبشش ها مویرگ ها نقش مهمی دارند یعنی انتقال با کمک سیتم گردش مواد صورت می گیرد..
تست: جانداری که تنفس…………دارد قطعا…………..
۱٫ششی- دیافراگم کامل دارد.                           ۲٫نایی- انیدراز کربنیک ندارد
۳٫پوستی-گردش خون باز دارد                        ۴٫آبششی- بادکنک شنا دارد
تست:جانداری که تنفس نایی دارد…………..ندارد
۱٫چشم مرکب      ۲٫همولنف    ۳٫گردش خون باز    ۴٫مویرگ

آبشش:
چین  خوردگی های پوست به سمت خارج آن را تشکیل می دهد.اکسیژن محلول در آب از آبشش ها وارد مویرگ می شود . و دی اکسید کربن با حل شدن در آب دفع می شود.
نکات:
۱٫سطح تنفس در آبشش و در خارج از بدن است. ود در دو طرف سر ماهی ها قرار دارد.
۲٫سیستم تنفسی اختصاصی برای جذب اکسیژن  و دفع دی اکسید کربن است.
۳٫٫در ماهی ها مانند لامپری،کوسه،ماهی های غضروفی و استخوانی و میگو ،خرچنگ دراز، کشتی چسب و نوزاد دوزیستان
نکته:لامپری ماهی بدون آرواره به تنفس آبششی است.
نکته:وال و دلفین ها  آبشش ندارند و تنفس ششی دارند.
نکته در نکته:
همه مهره داران در دوران جنینی اندامی به نام حفره گلویی دارند.این حفره گلویی در ماهی ها و نوزاد دوزیستان(نابالغ) تبدیل به آبشش می شود ولی در سایر مهره داران حفره گلویی تحلیل رفته و اندام وستیجیال محسوب می شود.
۴٫ در ماهی های استخوانی معمولا ۴ جفت کمان آبششی دارند که منشا آنها حفره گلویی است.کمان آبششی غنی از صد ها هزار مویرگ است.
۵٫ رشته های آبششی جریان خون و جریان آب مخالف با هم یعنی زاویه ۱۸۰ درجه دارند. چرا؟
جهت عکس خون در آبشش و جریان آب نسبت به هم باعث افزایش میزان تبادل هوا می شود.
۶٫ماهی قرمز سر سفره هفت سین یادته؟می دونی چرا می پره از تنگ می میره؟
در نبود آب و در خشکی،رشته های آبششی به هم می چسبند و دیگر قابلیت جذب اکسیژن نخواهد داشت. و طفلک جان به جان آفرین تسلیم خواهد کرد.
۷٫رگی که خون را به آبشش ماهی می برد سرخرگ شکمی(خون تیره)و و رگی که خون را (خون روشن) از آبشش ماهی به اندامهای بدن می برد سرخرگ پشتی(خون روشن) است.
۸٫اکسیژن و دی اکسید کربن  در خلاف جهت هم از طریق انتشار بین آب و خون مبادله می شود.
۸٫و نکته پایانی از نوع دفعی در آبشش ماهی ها  وظیفه دفع آمونیاک را هم دارد.
نکته خطرناک از نوع دفعی:
کوسه ها و بعضی ما هی های استخوانی مانند پستانداران و دوزیستان اوره دفع می کنند.
شش در پرندگان:
ساختار شش پرندگان در اساس با دستگاه تنفسی سایر مهره داران متفاوت است. جریان در شش های پرندگان یک طرفه و از عقب به سمت جلو است. چرا؟
در شش سایر مهره داران مثل انسان نایژه  به صورت درخت وار به انشعابات زیاد و باریک تری تقسیم می شود و به کسیه هوایی می رسد و ششها فقط یک را ه ارتباطی به بیرون دارند  و هوا از همان راهی که وارد شش شده از همان راه خارج می شود یعنی مسیر هوا دو طرفه است. پرندگان هم نای و نایژه دارند ونایژک ها به کیسه هوایی ختم نمی شود بلکه به نایژک های موئین که لوله های بن بست موئین هستند ختم می شود که هوا دائما دورن آن عبور می کند..نایژه ها کم و بیش موازی هستند.این لوله ها از یک طرف به کیسه هوایی جلویی و از سوی دیگر وارد کیسه هوایی عقبی راه دارند و هوا از یک انتها لوله وارد شش شده و از انتهای دیگر شش خارج می شود یعنی جریان هوا یک طرفه است و از عقب به سمت جلو است.
نکته:
دقت کنید جریان هوا در شش راست و چپ پرندگان یک طرفه است ولی در نای و کیسه های هوایی جلویی و عقبی از نوع دو طرفه است.
نکته مفهومی:
کیسه های هوایی جلویی و عقبی پرندگان جز سطوح تنفسی نیست چون در آن تبادل هوایی با مویرگها صورت نمی گیرد و وظیفه کیسه های هوایی ذخیره و گرم کردن هوا هست.
تنفس پرندگان دو تنفس دارد برای اینکه هوا مسیر خود را به طور کامل طی کند:
۱در تنفس اول هنگام دم هوای تهویه نشده نای ۷۰% وارد کیسه هایی عقبی می شود. و بازدم تنفس اول هوا تهویه نشده از دم،از کیسه های هوادار عقبی ۳۰% وارد ششها می شود.
۲٫در تنفس دوم :  هنگام دم تنفس دوم هوای تهویه شده ششها وارد کیسه های هوایی جلویی می شود.
وموقع بازدم تنفس دوم هوای تهویه شده کیسه هوایی جلویی وارد نای می شود.یعنی از جلویی یا پیشین خارج می شود.
ریز نکات
۱:در دم و بازدم هوا وارد شش می شود و هوای تهویه شده تنها موقع دم از شش ها خارج می شود.
۲٫مقدار اکسیژن کیسه های هوادار عقبی بیش تر از کیسه هوادار جلویی است.
۳٫حجم شش پرندگان موقع دم وبازدم تغییر چندانی ندارد و همیشه پر از هوا هست.
۴٫در پرندگان هوای جاری که وارد دستگاه تنفس شود طی بازدم دوم از کیسه های جلویی خارج می شود.
۵٫پرندگان دارای دو تنفس هستند.
۶٫کیسه های هوایی هنگام دم منسبط و هنگام بازدم منقبض می شوند.
۷٫در تنفس پرندگان هوای تازه همیشه در اختیار سطوح تنفسی قرار می گیرد.برعکس تنفس ششی که هوای تازه با هوای موجود در مجاری تنفس مخلوط می شود.به این علت پرندگان از حداقل اکسیژن حداکثر استفاده را می کند.
۸٫دارای ۹ کیسه هوایی هستند که یکی از آن ها بین دو نیمه بدن مشترک است.
غاز وحشی :
در ارتفاع ۹ کیلومتری که مقدار اکسیژن بسیار کم است پرواز می کنند.عوامل ایجاد کننده حداکثر سازگاری و افزایش کارایی دستگاه تنفس در غازها:
۱٫هموگلوبین  آنها پیوستگی زیادی با اکسیژن دارد.
۲٫مویرگ های فراوان دارد و خون فراوانی به ماهیچه پروازی ،می رسانند.
۳٫در ماهیچه پروازی آن ها پروتئین میوگلوبین دارد که شبیه هموگلوبین است  که همیشه مقداری اکسیژن در خود ذخیره داشته باشد.
نکته:
میوگلوبین و هموگلوبین پروتئین انتقالی است نه ذخیره ای..فریب متن کتاب گفته ذخیره می کند را نخور که تو کنکور آتیش می زنه تورو!!!!
۴٫کارایی بالای شش ها پرندگان در جذب مقادیر بسیار اندک اکسیژن هوا
۵٫در هنگام دم و بازدم اکسیژن رد و بدل می شود.
نکته اون ور آبی:وجود ۹ کیسه هوایی علاوه بر کمک به ششها باعث سبک شدن جانور هنگام پرواز می شود.

شش ها :
بیشتر مهره داران خشکی(دوزیستان بالغ،خزندگان،پرندگان و پستانداران) شش دارند.شش ها کیسه هایی هستند که جدار آنها از یک لایه نازک سلول های پوششی درست شده است .سطح داخلی شش ها دارای چین خوردگی است و مجاری تنفسی  به کیسه های هوایی ختم می شود.
ریز نکات:
۱٫چین خوردگی های شش،به سمت داخل است برعکس آبشش
۲٫شش ها به دفعات چین خورده و باعث افزایش سطح تنفس می شود.

اون ور آبی:
۷۲ متر مربع سطح تنفس انسان است یعنی تنها ۴ متر کمتر از مساحت خونه استادتون تو کرج!!!!
۳٫انتقال گازها بین شش ها و سلول های بدن با کمک سیستم گردش مواد صورت می گیرد.
۴٫نهنگ ها و والها پستاندار و شش دارند.
۵٫در انسان کیسه های هوایی از بافت پوششی سنگفرشی تک لایه فاقد مژک تشکیل شده است.
۶٫تبادلات هوایی در سطح کیسه های هوایی و با کمک مویرگ های فراوان اطراف کیسه هوایی صورت می گیرد.
۷٫در فصل ۳ گفته بودما!!!!!!!!که مویرگ های خونی سنگفرشی تک لایه هستند و بافت دیگری ندارد.
نکته در نکته خفن ترکیب بین فصل ۳ و ۴ و ۵:مویرگها تنها دارای بافت پوششی سنگفرشی تک لایه دارای لایه پلی ساکاریدی در سطح خارجی غشایش می باشند..
نتیجه گیری در تبادل هوایی در کیسه هوایی اکسیژن و دی اکسید کربن از دو بافت پوششی تک لایه سنگفرش عبور می کند.
دستگاه تنفس در انسان:
طبق متن کتاب شامل شش ها ،مجاری هوا،قفسه سینه است.
اما در بررسی متن کتاب شما دکتر عزیز!!!باید پنج قسمت را در دستگاه تنفس خوب بشناسید. کدام ۵ بخش؟عجله نکن با چون تا با منی در یمنی!!!
۱٫مجاری تنفسی:بینی دارای سلولهای پوششی مرطوب مژک دار و پر از مویرگ خونی و حنجره ،نای،دو لوله به نام نایژه که وارد دو شش می شود و و مجاری تنفسی بیش از ۲۰ بار به انشعبات باریکتری به نام نایژک تبدیل شده ونایژک ها که به یک یا چند کیسه هوایی ختم می شود.
ریز نکات:
۱٫حلقه های غضروفی زیاد نای و نایژه ها وجود دارد مجرای آنها را همیشه باز نگه می دارد
۲٫نایژک این حلقه ها را ندارد به این دلیل در بیماری آسم نایژک ها تنگ می شود.
۳٫نای و نایژه و نایژک همگی سلول های پوششی مژک دار دارد.
نکته در نکته:منشا این مژک ها سانتریول ها هست که از میکروتوبول ها هستند.(پروتئینی هستند)
۴٫مجاری تنفسی ترشحات مخاطی دارد که باعث مرطوب کردن هوای تنفسی و جذب ذرات ریز موجود در هوای دم می شود. و حرکات ضربانی مژ ها به سمت بالا و حلق باعث رانده شدن این ترشحات به همراه ذرات خارجی به سوی گلو می شود.که این جز نخستین خط دفاع غیر اختصاصی است.
نکته در نکته:ضربان مژک ها حرکتی فعال است و به انرژی نیاز دارد پس تعداد زیادی میتوکندری دارد.
آسم:
یک بیماری آلرژیک است که در نتیجه ترشح هیستامین از ماستوسیت(در دومین برخورد آلرژن با پادتن سطح ماستوسیت)ایجاد می شود.نایژک های انتهایی تنگ می شود.درمان آن با کورتیزول و آنتی هیستامین است.
نکات مهم:
۱٫در آلرژی آسم هوای مرده کاهش می یابد.
۲٫در بیماری های آلرژیک ائوزنوفیل در خون افزایش می یابد.

۲٫قفسه سینه از دوازده جفت دنده،یک استخوان خنجری شکل به نام جناغ سینه و ستون مهره ها تشکیل شده که در مجموع از پایین توسط ماهیچه دیافراگم مسدود شده  است ،تشکیل شده است.
نکته از متن کتاب:حرکات دم و بازدم نتیجه تبعیت شش ها از حرکات قفسه سینه است.
نکته در نکته:
الف: در انسان و سایر پستانداران قفسه سینه از حفره شکمی توسط پرده ای ماهیچه ای مخطط به نام دیافراگم جدا می شود.
ب: دیافراگم کامل خاص پستانداران است و ماهی ها خزندگان ،دوزسیتان،پرندگان دیافراگم کامل ندارند.
ج:دیافراگم با حرکت خود به بالا و پایین حجم قفسه سینه را کاهش و افزایش می دهد
د: در تنفس آرام و طبیعی مهم ترین نقش در حرکت شش ها  را دیافراگم دارد.
ه:بازم یاد آوری که گفته بودم مری از سوراخی در دیافراگم عبور کرده به حفره شکمی می رسد مانند آئورت
باید پستاندار شناس بشی واسه زدن تست از نکته بالا پس تقسیم بندی پایین را خوب یاد بگیر.
انواع پستانداران:
۱٫تخم گذار:پلاتی پوس(شبیه خزندگان است)-رحم و جفت ،کوریون ندارد.تخم های خود را تا مدتی در بدن نگه می دارد.
۲٫کیسه دار:کانگورو،اپاسوم،رحم ابتدایی دارند و کوریون ندارند.
۳٫جفت دار(بچه زا):گوریل،موش ،انسان،پریمات ها(لمور ها ،میمون ها،آدمیان)،آرمادیلو.رحم دارند و کوروین دارند.
۳٫پرده جنب:
پرده پیوندی دو لایه(دو جداره) می باشد لایه خارجی آن به قفسه سینه اتصال داشته ولایه داخلی آن  به لایه خارجی شش ها متصل شده است.در بین دو لایه(دیواره) جنب مقدار کمی مایع جنب وجود دارد که لغزنده بوده و حرکت شش ها را آسان می کند.چگونه؟ با کاهش اصطکاک
نکته مفهومی:پرده جنب حرکات قفسه سینه را به شش ها مرتبط می سازد.
نکته اون ور آبی:در فضای بین دو لایه جنب فشار هوا منفی است و هوایی به درون آن را ندارد.
نکته پایانی از جنب:
فشار منفی درون جنب باعث می شود هرگز شش ها کاملا روی هم نخوابند ود هنگام بازدم عمیق باز مقداری هوا داخل شش ها هست که که به آن هوای باقیمانده می گویند.
۴٫ماهیچه تنفسی:
نکته مهم:ماهیچه تنفسی همگی مخطط هستند ولی غیر ارادی عمل می کنند.چرا؟
چون دارای انعکاس هستند.و انعکاس حالت غیر ارادی به ماهیچه مخطط ارادی می دهد.
ماهیچه های دم: ماهیچه دیافراگم منقبض شده و از حالت گنبدی به حالت افقی یا مسطح در می آید و انقباض ماهیچه های بین دنده ای خارجی باعث به جلو رفتن(بالا رفتن) وبیرون رفتن(طرفین رفتن) دنده ها می شود.
نکته:در حالت دم جناغ به طرف جلو می رود.
ماهیچه های  بازدم: در این حالت دیافراگم در حالت گنبدی شکل و استراحت و بین دنده ای داخلی منقبض شده و دنده های به سمت پایین رفته و جناغ به عقب بر می گردد.
نکته:افزایش حجم قفسه سینه باعث افزایش فاصله دو لایه پرده جنب و در نتیجه افزایش فشار منفی دو لایه جنب می شود و طبق قوانین فیزیک که اگر فضایی حجمش زیاد شود فشارش کم و ایجاد مکش می کند باعث اتساع شش ها و در نتیجه دم می شود.
با ورود هوا به دورن شش ها کیسه ها باز می شود.
سورفاکتانت :
ترکیبی پیچیده از فسفو لیپید و پروتین و یون ها هست  که از اواخر دوره جنینی توسط برخی سلول های پوششی سنگفرشی تک لایه کیسه هوایی ساخته می شود. سطح داخلی کیسه هوایی را پوشانده وکشش سطحی مایع پوشاننده سطح داخلی کیسه را کاهش می دهد. و باعث باز شدن طبیعی  کیسه ها می شود.
نکته درد آور:
نوزادان زودرس که سورفاکتانت به مقدار طبیعی و کافی در آنها ساخته نشده به زحمت تنفس می کنند.گناهی دارند،مگه نه!!!
نکته تستی باحال:
کمبود سورفاکتانت باعث کاهش هوای جاری شده ولی هوای مرده تغییر نمی کند.
نکته از فصل آخر سال سوم:
در دوران جنینی ،جنین از راه جفت تبادلات هوایی را انجام می دهد وشش نقشی در تنفسش ندارد.
نکته:اگر در قفسه سینه شکافی ایجاد شود شش ها روی هم می خوابند  و هوا درون حفره سینه مکیده می شود.چرا؟
چون فشار منفی پرده جنب از بین رفته و هوا به درون مکیده شده و فشار هوا مثبت شده و در این حالت هوا از شش ها خارج شده و روی هم می خوابند.
نکته مهم از متن کتاب: در تنفس شدید انقباضات شکم نیروهای قبلی را تقویت می کند .

نکته در نکته:
انقباضات شکم به بازدم های سریع و قوی کمک می کنند چون باعث گنبدی شدن دیافراگم و کاهش حجم قفسه سینه می شود.
۵٫شش ها:
در مجموع ۳۰۰ میلیون کیسه هوایی در ششها وجود دارد.
نکته:شش راست بزرگتر است. تو شکل کتاب هم تابلو هست.خوب دقت کن به شکل ۵٫۶
نکته مهم:قفسه سینه و در حقیقت پرده جنب عامل اصلی تنفس است.
ریزنکات مهم تستی:
۱:کمترین فشار جنب در هنگام دم عمیق و بیشرین فشار جنب در بازدم عمیق است.
۲٫مرکز تنظیم تنفس و بلع و دستگاه گوارش در بصل النخاع است.(بصل النخاع بخش پایین ساقه مغز است)
۳٫تحریک سمپاتیک و پاراسمپاتیک ،پرکاری تیروئید و غده فوق کلیوی تعداد تنفس را  زیاد می کند.
شاگرد های باهوش و زرنگم تو را خدا این قسمتی که می خوام توضیح بدم خوب یاد بگیرید:
حجم های ریوی:
هوای جاری:
مقدار هوایی که پس از یک دم عادی و یک بازدم عادی جابه جا می کنیم که در حدود ۵۰۰میلی لیتر است را هوای جاری می گویند.
ریزنکات:
۱٫دیافراگم مهمترین نقش را در این جابه جایی (هوای جاری)دارد.
۲٫در نوزاد نارس مقدار هوای جاری کاهش می یابد.
هوای مرده:
مقداری از هوا جاری (  QUOTE 1413″>   ۱۴۱۳″>   آن)که در مجاری تنفسی(بینی،نای،نایژه و نایژک)باقی می ماند را می گویند.
ریز نکات:
۱٫هوای مرده به کیسه هوایی نمی رسد.
۲٫هوای تهویه نشده است یعنی از اکسیژن آن استفاده نمی شود.
۳٫اکسیژن هوای مرده زیاد است.
۴٫حجم هوای مرده با حجم مجاری تنفسی رابطه مستقیم دارد.
۵٫هوای مرده موقع دم بعد از همه وارد مجاری می شود و در هنگام بازدم زودتر از همه خارج می شود.

هوای ذخیره دمی:
مقدار هوایی که پس از یک دم معمولی می توان طی یک دم عمیق وارد شش ها کرد را ذخیره دمی یا مکمل می گویند.
ریز نکته:
۱٫برای ورود آن دیافراگم و عضلات بین دنده ای خارجی منقبض می شوند.
۲٫حجم دم عمیق=هوای جاری+هوای ذخیره دمی(مکمل)
هوای ذخیره بازدمی:
مقدار هوایی که بعد از یک بازدم معمولی طی یک بازدم عمیق از شش ها خارج کرد را می گویند
ریز نکات:
۱٫دیافراگم در حالت گنبدی شکل و استراحت و ماهیچه بازدمی یا داخلی دنده ای منقبض است.
۲٫حجم بازدم عمیق:هوای جاری+هوای ذخیره دمی
هوای باقیمانده:
پس از یک دم عمیق هنوز مقدار هوا در داخل شش ها هست که به آن باقی مانده می گویند.
ریز نکته:
۱٫علت باقی ماندن هوای باقی مانده فشار منفی جنب است.
ظرفیت حیاتی:
به مجموع هوایی که فرد پس از یک دم عمیق طی یک بازدم عمیق می تواند از شش ها خارج کند را می گویند.
ظرفیت حیاتی:هوای جاری+هوای ذخیره دمی+هوای ذخیره بازدمی
دو نکته مهم ومفهموی:
۱٫هوای باقیمانده جز ظرفیت حیاتی نیست چون از شش ها خارج نمی شود
۲٫هوای مرده در نهایت از شش خارج پس جز ظرفیت حیاتی است.
ظرفیت شش:
معادل حجمی پس از دم خیلی عمیق در ریه ها وجود دارد که شامل ظرفیت حیاتی و هوای باقی مانده است.
حجم تنفسی:
حاصل ضرب هوای جاری در تعداد تنفس در دقیقه است.
نکته پایانی:پس از یک بازدم عمیق تنها هوای باقی مانده  داخل شش داریم ام پس از یک بازدم معمولی هم ذخیره بازدمی داریم وهم هوای باقی مانده.
تبادل گازهای تنفسی:
در کیسه های هوایی صورت می گیرد و از طریق انتشار ساده بین دو لایه سلولی سنگفرشی ساده یکی جدار مویرگ و دیگری جدار کیسه هوایی.
الف:حمل اکسیژن
۱٫           ۹۷% اکسیژن متصل به هموگلوبین است.Hbo2
۲٫           ۳% بصورت محلول در پلاسما
ریز نکته:
۱٫ می توان گفت ۹۷% اکسیژن از غشا گلبول قرمز رد شده با آهن هموگلوبین ترکیب می شود.
۲٫خونی که اکسیژن دریافت کرده خون روشن است.
ب:حمل دی اکسید کربن:
۱٫      ۷% محلول در پلاسما
۲٫      ۲۳% متصل به هموگلوبین Hbco2
۳٫      ۷۰%  دی اکسید کربن با آب ترکیب و بصورت یون بی کربنات در می آید.
ریز نکته:
۱٫خونی که توسط سیاهرگ از بافتها آورده شده و اکسیژن را از دست داده هموگلوبینش ۷۸% اکسیژن دارد و در مجاورت کیسه هوایی هموگلوبینش اکسیژنش به ۹۷% می رسد.
نکته در نکته:
یعنی در مجاورت کیسه هوایی ۱۹% کل هموگلوبین اشباع می شود چرا؟
۲٫انحلال دی اکسید کربن در پلاسما از نوع فیزیکی و در ترکیب با آب شیمیایی است.
نکته در نکته:چون پلاسما شامل آب است پس انحلال ه ردو در آب است پس در آب هم انحلال شیمیایی و هم فیزیکی دارد.
هموگلوبین چیست؟
دارای ۴ زنجیره پلی پپتیدی است. که دو به دو شبیه هم هستند.هر زنجیره یک  گروه هم دارد در مرکزش یک اتم آهن وجود دارد.
هر هموگلوبین ۴ زنجیره پلی پپتیدی ۴ هم و ۴ اتم آهن است. و توانایی ترکیب با ۴ عدد مولکول اکسیژن را دارا هست.
نکته ظریف:
هر هموگلوبین توانایی ترکیب با ۸ اتم اکسژن را دارا هست. چرا؟
دلبندم هر مولکول اکسیژن از دو اتم اکسیژن درست مگه نشده؟افتاد؟
نکته متن کتابی:
ترکیب هموگلوبین و مونو اکسید کربن بسیار شدید تر از با اکسیژن است ولی برگشت ناپذیر است. ودر صورت وجود مونو اکسید کربن باعث مسمویت و سرانجام مرگ می شود.
راه درمان:
۱٫فشار بالای اکسیژن می تواند مونواکسید کربن را از هموگلوبین جدا کند.
۲٫تجویز همزمان اکسیژن بال و مقداری دی اکسید کربن هم مفید است.چرا؟
زیرا مرکز  تنفس را تحریک تا سرعت  تنفس افزایش یابد. و باعث دفع سریعتر مونو اکسید کربن از ریه های فرد مسموم می شود.
نکته اون ور آبی:
دی اکسید کربن به اتم آهن نمی چسبد و حملش توسط قسمت دیگری از هموگلوبین صورت می گیرد.این ترکیب بسیار سست است.
آنزیم انیدرازکربنیک:
در غشای اریتروسیت ها وجود دارد و با عمل آنزیمی خود آب را با دی اکید کربن ترکیب و تولید اسید کربنیک می کند که بیشترین مقدار آن به یون بی کربنات HCO3  و هیدروژن ترکیب می شود.
ریز نکات:
۱٫عمل انیدرازکربنیک بیش تر  در مویرگ های مجاور بافت ها هست که دی اکسید کربن زیادی دارد.
۲٫آنزیم انیدراز کربنیک مهار شود بی کربنات خون کاهش می یابد. و فشار CO2 خون زیاد می شود.
۳٫در مهار آنزیم انیدراز کربنیک تولید CO2 در بافت تغییر نمی کند.
نکته مفهومی:
دی اکسید کربن بصورت متصل به انیدراز کربنیک حمل نمی شود.
یاد آوری:
در خون تیره از بافت ها بر می گردد باز هم بیشترین ظرفیت هموگلوبین ۷۸% با اکسیژن ترکیب شده است.
تاثیر فشار اکسیژن در تنفس:
اگر اکسیژن فشارش زیاد باشد مقدار بیشتری با هموگلوبین ترکیب می شود و اگر فشار اکسیژن کم باشد اکسیژن خود را ازاد می کند.

نکته:
در حالت عادی فشار اکسیژن در حدود ۱۰۴ میلی متر جیوه است که در این حالت ۹۷ % توان هموگلوبین با اکسیژن ترکیب شده است.
نکته:
دی اکسید کربن از غشای بافت وارد مایع میان بافتی و از آنجا وارد مویرگ می شود(از طریق منافذ مویرگ)
نکته در نکته:
۱٫گلبول قرمز و هموگلوبین وارد مایع میان بافتی نمی شود. واز خون تا داخل سلول در مایع میان بافتی اکسیژن  و دی اکسید کربن محلول در آب هستند.
۲٫دی اکسید کربن به خاطر خواص مولکولی انتشار بسیار سریعتری نسبت به دی اکسید کربن دارد.
بنابرین اختلاف فشار کم دی اکسید کربن بین خون و مایع میان بین سلولی برای انتشار کافی است.
۳٫اکسیژن به علت اختلاف فشاز زیاد بین خون و مایع میان بافتی در مجائرت مویرگها با انتشار ساده و سرع وارد مایع بین سلولی می شود.
نکته در نکته:افزایش جریان خون در بافتها سرعت انتشار اکسیژن را بیشتر می کند.
۴٫هرچه مصرف اکسیژن در سلول بیشتر بشد فشار اکسیژن در مایع بین سلولی کمتر و ورود اکسیژن شدیدتر می شود.

عطسه و سرفه:
میکانیسم دفاعی خط اول دفاعی غیر اختصاصی است.در شروع عطسه و سرفه حنجره بسته می شود(حنجره بالا رفته و اپی گلوت پایین رفته) و هوا داخل شش محبوس شده و با باز شدن ناگهانی حنجره هوا با فشار خارج می شود.
نکته:سرفه از دهان خارج می شود.زبان کوچک بالا رفته و راه بینی بسته می شود.البته در ابتدای سرفه زبان کوچک پاییا است و در طول سرف می رود بالا و راه بینی را می بندد.
نکته:.عطسه بر اثر تحریک مجاری بینی است. در طول عطسه زبان کوچک پایین امده و راه بینی باز شده و هوا از طریق بینی خارج می شود.
تکلم:
با شرکت دستگاه تنفس و مراکز عصبی تکلم صورت می گیرد. و تحت کنترل قشر مخ و ارادی است.
ریز نکات:
۱٫تولید صدا با ارتعاشات تارهای صوتی حنجره
۲٫واژه های به وسیله لب ها و دندانها و زبان صورت می گیرد.
نکته در نکته:تارهای صوتی در حنجره قرار دارد.
فعالیت درسی:
محلول آب آهک و بی کربنات معرف CO2 هست.اگر دی اکسید کربن به آن دمیده شود آب آهک حالت شیری رنگ به خود می گیرد و محلول معرف بی کربنات زرد رنگ می شود.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *