زیست شناسی را چطور کنکوری بخوانیم

فکر نمیکنم به یادآوری دوستان عزیزم نیازی باشه…اما دوستان رشته تجربی خودتون خوب میدونید که درس زیست شناسی در کنکور با ضریب بالایی که به خودش اختصاص داده یکی از موثرترین و اصلی ترین درسها برای کسب رتبه محسوب میشه …خوندنش اونقدرها هم که خیلیا بزرگش میکنن و میگن سخت نیست …فقط باید بدونید توی درس زیست چه جوری باید زیست خوند….خب شما هم تا میتونید باید انرژی زیادی روش بزارید و بهش اهمیت خاصی بدید تا توی یه برهه زمانی که چندین بار خوندینش و توی تست زدن زیست افتادین رو غلطک دیگه خیالتون بابت زیست راحت بشه …
(توضیحات زیاده ، اما بهتون پیشنهاد میکنم همشو بخونید …تمام این مطالب برای کمک به شما گفته شده)

که اول یه توضیحی کلی درباره سوالات زیست کنکور بدم که بخش هاییش هم از صحبت های یکی از معلمان بزرگوار زیست شناسیه ، بعد بریم سراغ خوندن زیست و بعد هم توضیحی درباره فصول مختلف …

تعداد و زمان سوالات در کنکور 
در کنکور ، شما موظف به پاسخگویی به ۵۰ سوال زیست شناسی در مدت زمان ۳۶ دقیقه هستید .(هر تست=حدود ۴۳ ثانیه)
از کتاب سال دوم حدودا ۱۱ تا ۱۴ تست ، از کتاب سال سوم حدودا ۱۸ تا ۲۰ تست ، از کتاب پیش ۱(فصل ۱تا۵) حدود ۵ تا ۷ تست و کتاب پیش۲(فصل۶ تا۱۱)حدود ۱۲ تا ۱۴ تست می آید که البته همگی میدونید که بسیاری از تست ها ترکیبی هستند .

اهمیت فصل های مختلف
خب همونطور که میدونید روال کنکور همیشه ثابت نیست ولی خب بعضی از فصل ها از اهمیت ویژه و بیشتری برخوردارند :
سال دوم …>فصول ۶-۴-۸-۳( از راست به چپ به ترتیب اهمیت)
سال سوم..>فصول ۸-۹-۱-۲-۳-۴-۱۱
سال پیش…>فصول ۵-۸-۹-۱۰-۱۱

نحوه و ساعت مطالعه در طول سال 
در هر هفته شما حداقل باید ۱۲-۱۳ ساعت زیست بخونید …که حداقل باید ۶۰-۷۰ درصد ِ این زمان به دروس پایه(سال دوم و سوم) اختصاص پیدا کنه …توصیه ای که به شما دوستان عزیز دارم اینه که بعضی از فصول اگه با هم خوانده بشن یا با هم دوره بشن توی ذهن بیشتر تثبیت میشن …
به این فصول توی مباحث مختلف یه نگاهی بندازیم :
۱)مبحث زیست مولکولی —->فصول ۱و۲ دوم – ۵ سوم – ۱و۲ پیش
۲)مبحث ژنتیک —–>فصول ۶و۷و۸ سوم – ۵ پیش<—–کتاب پیشنهادی : کتاب ژنتیک تخته سیاه + ژنتیک جمعیت خیلی سبز 
۳)مبحث گیاهی —->فصول ۳ دوم – بخش انتهایی ۶ دوم – ۹و۱۰ سوم<—-کتاب پیشنهادی : کتاب زیست شناسی گیاهی تخته سیاه
۴)مبحث دستگاه های بدن —–>فصول ۴و۵و۶و۷و۸ دوم – ۱و۲و۳و۴و۱۱ سوم 
۵)مبحث متابولیسم —–>فصل ۸ پیش
۶)مبحث چرخه ها —->فصول ۹و۱۰و۱۱ پیش – ۹ سوم 
و۷) مباحث پراکنده و متفرقه —->فصول ۳و۴و۶و۷ پیش
اون چند تا کتابایی که جلوی هر مبحث پیشنهاد دادم واسه اینه که الان معمولا همه بچه ها واسه این مباحث به اون کتابا مراجعه میکنن و وجودشون الزامیه …اما خب برای زیست ،تست هم باید بزنین …من اولا بهتون توصیه میکنم که بانک تست دکتر آرامفر رو حتما حتما بزنید(ضرر نمیکنید) …کتاب های دیگه هم خب خیلی سبز،همگامان و ۸۰۰۰ تست گاج هست ..من پیشنهاد میکنم همه رو داشته باشید و اگه وقت میکنید همه رو بزنید …اما ملاک رو این بزارید که هر فصل رو که خوندید ، بعد برید سراغ این کتابا و ببینید تستای اون فصل از توی کدوم کتابو بزنید براتون مفید تره و تستهاش بهتره ..مثلا از نظر من فصل ۱و۲ پیش واسه همگامان بهتر از خیلی سبزه …یا فصل ۳و۴ پیش خیلی سبز بهتره …البته این فقط پیشنهاد بنده ی حقیر است،انتخاب با شماست دوست عزیز…
زیست…>حفظی یا مفهومی؟چطور بخونیم ؟
زیست شناسی تنها کتابیه که به جرئت میشه روش قسم داد که باید کتاب هاشو جوید=خورد(به معنای واقعی)…باید اینقدر بخونید که وقتی بعد عید اسم فصل ۹ پیش به گوشتون رسید …قیافتون از اینکه اینقد خوندینش اینجوری بشه …..>
قبل از این که هر صفحه از هر فصلی رو شروع به خوندن کنید ، اول چند لحظه به اشکال ِ اون صفحه از نظر زیرنویس و نامگذاری دقت کنین( به عبارتی توی ذهنتون scan کنید) و بعد شروع به خوندن ِ اون صفحه کنید ، میدونید چرا ؟چون بعضیامون عادت داریم متنو میخونیم بعد هی میریم بالا پایین تا عکسه رو ببینیم …دوباره متنو میخونیم …بعد دوباره به دنبال عکس ..خب مگه مجبوری؟؟؟
قبل از مسلط شدن روی تمامی قسمتهای کتاب درسی(از متن گرفته …پاورقی ها…شکل ها و عکس ها و زیرنویس هاشون ….حتی جدول ها که ازشون قرار به سوال اومدن نیست …تا قیدهایی از قبیل اغلب و برخی و بعضی که توی متن درس هستن و تازگیا تو کنکور مد شدن)به هیچ عنوان سراغ مطالب اضافه و تست و جزوه معلما و حتی تاکید میکنم سراغ جزوه نرید….اول ِ اول ِ اول باید کتاب بخونید …بعد برید سراغ جزوه ها و مطالب اضافی و …
موقع خوندن بخش های مختلف پیشنهاد میکنم برای این که کار ِتون توی قسمت قیدها(اغلب و برخی و …)برای آینده هم راحت تر بشه ، یه دفترچه کنارتون بذارید و هر فصل به فصل که میخونید توی دفترچه اتون قید های اون فصل رو وارد کنید …به عنوان مثال :
{ فصل ۱ دوم :
بسیاری از مولکول های زیستی نسبت به مولکول های غیر زیستی بسیار بزرگ اند و درشت مولکول نامیده می شوند
یا بسیاری از آنزیم ها در دما بالاتر از ۴۵ درجه غیر فعال می شوند …}
برای این کار هم توصیه میکنم برای اولین بار که دارید یک بار به طور کامل کتاب های دوم و سوم و پیش دانشگاهی رو میخونید ، سراغ کتاب زیست شناسی زیر ذره بین دکتر آرامفر نرید …بذارید اولین بار با اون دفترچه ای که خودتون میسازید واسه قید ها برید جلو تا فصل فصل که تو ذهنتون جا افتاد ، بعد برید سراغ اون کتاب که قید قید رفته جلو ….
آخر هر فصل که خوندین پیشنهاد میکنم برای این که یه دوره ای روی تعاریفی که توی اون فصل ارائه شده بود بکنید از کتاب لغت نامه ی زیست شناسی دکتر آرامفر(از چاپ دهم یا دهم به بعدش) استفاده کنید ..تاکید کردم چاپ چندم باشه چون توی این چاپ هاش انتهای کتاب یه قسمت جدید اضافه کرده به نام ِ شما اشتباه نکنید که قسمت قسمت داره و مثلا اومده توی هر قسمت کلماتی که شبیه هم هستند و امکان اشتباه کردن و قاطی کردنشون هست رو کنار هم تعریف کرده مثلا (فیبر ، فیبرین ، فیبریل)یا( کراتین ، کوتین ، کینین ،کراتینین) ….چون مثلا یه بار سوال کنکور بوده که گزینه هاش (کراتین ، کوتین ، کیتین ، کراتینین ) بوده …این قسمت کتاب امکان اشتباه کردنتو تو این جور سوالا از بین میبره …

خب بزارید یه نگاه کلی هم روی همون ۷ تا مبحثی که گفتیم بندازیم که دیگه داریم زیادی حرف میزنیم و میدونم خسته شدید ، خب من چیکار کنم :

۱)مبحث زیست مولکولی —->فصول ۱و۲ دوم – ۵ سوم – ۱و۲ پیش :
این فصل ها بیشتر حفظی هستن ، توی فصل ۱ سال دوم برای مولکول های زیستی(که شامل کربوهیدرات ها ، لیپیدها ، پروتئین ها و اسید نوکلئیک ها هستن) یه چارت درست کنین-انواع پروتئین ها که ۷ دسته اند با مثال هاشون خوب یاد بگیرید – آنزیم های درون و برون سلولی رو خوب بشناسید(مثلا بدونید که کاتالاز درون سلولی و آنزیم هایی مثل آنزیم های گوارشی برون سلولی اند)/
توی فصل ۲ سال دوم یه چارت واسه خودتون از اندامک ها و کار هاشون درست کنین – توی این فصل یه خلاصه نویسی هم از اندازه باکتری ها،کوچترین و دراز ترین سلولهای طبیعت داشته باشین – توی قسمت اندامک ها اونایی که پیوستگی و مجاورت و گستردگی دارن رو هم خوب یاد بگیرید(که مثلا غشا هسته و شبکه صاف و زبر پیوستگی داره – یا پراکسی زوم مجاور شبکه صاف هست – شبکه صاف گسترده ای توی کبد داریم)/
توی ۵فصل ۵ سوم که دانشمندا رو با کاری که کرده بودن رو خوب یاد بگیرید(مثلا خوب بدونید که کی از هسته سلول ماده ای استخراج کرد که خاصیت اسیدی داشت—–>فردریک میشر) – توی این فصل توی DNA ی خطی و DNA ی حلقوی باید خوب بدونید چه جوری از روی تعداد نوکلئوتید ها تعداد پوند های قند-فسفات یا پیوند فسفو دی استر رو میشه حساب کرد – بازهای پورین و پیریمیدین رو خوب بشناسید و پیشنهاد میکنم برای بهتر یاد گرفتنشون بیشتر بدانید ِ اون بازهای آلی رو هم یاد بگیرید – توی همانند سازی DNA آنزیم های مختلف رو که شرکت دارن با وظیفه ای که دارن هم خوب یاد بگیرید – (راستی قسمت انتهایی کتاب ژنتیک تخته سیاه یه قسمت راجع به DNA و مسائل مرتبط به آن داره ، پیشنهاد میکنم با این فصل که دارین میخونین اونم بخونید)/
توی فصل ۱ پیش رمز خیلی از کدون ها رو باید خوب بدونید(مثلا کدون آغاز-کدون های پایان-کدون آمینواسید سیستئین-کدون آمینواسید لوسین-کدون آمینو اسید فنیل آلانین)-واو به واو ِ مراحل و اتفاقاتی که توی ترجمه و رونوسی می افته رو بلد باشین – اون شکل ساختار پرمانندی که RNA ها درستش کردنو خوب تحلیل کنین(جهت رونویسی-تعداد ِ مونومر هاش)-بدونید که هر سنتز یا رونویسی بر عهده ی کیه(مثلا سنتز ِ ژن ِ RNA پلیمراز ِ ۲ بر عهده ی DNA پلیمرازه یا رونویسی ِ ژن انسولین بر عهده RNA پلیمراز ِ ۲ هست (قاطی نکنید ،ل ِ م ِ شو بلد باشید دیگه حله)/
توی فصل ۲ پیش هم مراحل مهندسی ژنتیک رو باید خوب بلد باشید و این که توی هر مرحله کدوم پیوند ها شکسته یا تشکیل میشن – کاربرد های مهندسی ژنتیک توی پزشکی و کشاورزی و دامپروری و توالی یابی هم مهمه /

۲)مبحث ژنتیک —–>فصول ۶و۷و۸ سوم – ۵ پیش :
توی فصل ۶و۷ سوم اول از همه باید مراحل و اتفاقاتی که توی هر محله توی تقسیم میوز و میتوز می افته رو خوب بلد باشید -مراحل چرخه سلولی هم همینطور -تعداد کروموزم های جانوران مختلف رو بلد باشید(یه نگاهی هم به اون جدوله که توش تعداد کروموزم های جانورای مختلف رو گفته بندازید) – توی میوز ِ جانوارن نر و ماده باید بلد باشین مثلا اسپرم تمایز نیافته یا نخستین گویچه قطبی چند تا DNA و چند تا رشته پلی نوکلئوتیدی و چند تا کروموزوم دارن(اینا رو خوب بلد باشین -سوال تو آزمونا زیاد میاد ازشون)/
توی فصل ۸ سوم که کاملا پیشنهاد میکنم از روی ژنتیک تخته سیاه بخونید تا خوب یاد بگیرید (و بعدش یه نگاهی به کتاب بندازید -فقط انتهای بخش ۸ به اسم رابطه های غالب و مغلوبی مربوط به همه الل ها نیست رو خوب حفظ کنید – همچنین بیماری های وراثتی انسان رو که بعضی هاشو توضیح داده مثل تالاسمی و هموفیلی و … خوب ویژگی هاشونو یاد بگیرید/
توی فصل ۵ پیش که در حقیقت ژنتیک جمعیته اول تعاریف کتاب(مثل شارش ژن و آمیزش غیر تصادفی ، درون آمیزی و …) و تاثیری که روی فراوانی الل ها و اندازه جمعیت میزارن رو یاد بگیرید – بعد باید یاد بگیرید سوالای ژنتیک جمعیت رو چه جوری باید حل کنید از کتاب ژنتیک خیلی سبز استفاده کنید ، کمکتون میکنه – مبحث کراسینگ اور و تاثیری که روی تعداد و نوع گامت ها هم میزاره خیلی خیلی مهمه – انواع جدایی ها رو هم باید خوب بلد باشید /

۳)مبحث گیاهی —->فصول ۳ دوم – بخش انتهایی ۶ دوم – ۹و۱۰ سوم :
توی فصل ۳ دوم که اوایلش انواع بافت ها و ماهیچه هاست باید خوب ویژگی هاشونو و جاهایی که توی بدن ازشون استفاده شده رو خوب بلد باشید(راستی شکل های بافت ها و ماهیچه های مختلف هم خیلی خیلی مهمه)-انتهای فصل ۳ هم که گیاهیه …اینجا باید ویژگی بافت های مختلف گیاهی(پارانشیم ، کلانشیم ، اسکرانشیم ) رو خوب بلد باشید – ساختار ریشه و ساقه یه گیاه علفی رو خوب واسه خودتون تجزیه و تحلیل کنید(یه عنوان مثال آوند چوبی و آبکشاشون چه طوری قرار گرفته اند ) – بعد از اینکه کتاب رو خوب خوندید برید سراغ گیاهی تخته سیاه
انتهای فصل ۶ هم خیلی خوب روش وقت بذارید تا خوب یاد بگیرید /
فصل های ۹و ۱۰ سوم هم که چرخه هاست ، اول کتابو بخونید بعد برید سراغ کتاب گیاهی تخته سیاه تا کامل ِ کامل یاد بگیرید /

۴)مبحث دستگاه های بدن —–>فصول ۴و۵و۶و۷و۸ دوم – ۱و۲و۳و۴و۱۱ سوم :
این فصل ها خیلی خیلی خیلی خیلی خیلی به معنای واقعی مهم هستند – پس خوب ِخوب سعی کنید یاد بگیرینشون .
فصل ۴ دوم که بدونید انواع جانوران چه نوع گوارشی دارن(درون یا برون سلولی)-وظیفه ی هر بخش لوله گوارش رو بدونید و اتفاقاتی که توی هر بخش از لوله گوارش وقتی غذا میخوریم می افته – توی کرم و ملخ و گنجشک هم ترتیب بخش های گوارشی و وظیفه ی هر قسمت رو خوب بلد باشید – راستی طریقه ی جذب انواع مواد رو هم خوب بدونید که مثلا جذب اغلب قندهای ساده با انتقال فعال و با جذب سدیم هست/
فصل ۵ دوم ویژگی های دستگاه تنفس پرندگان رو بلد باشید – انواع تنفس رو توی جانوارن مختلف رو بلد باشید (حتی شکل هاشون رو هم بخورید- شکل های انواع تنفس خیلی خیلی خیلی مهمه)- بدونید که توی دم و بازدم توی بدن ما چه اتفاقاتی برای پرده دیافراگم و دنده ها و جناغ می افته – انواع هوا ها رو بلد باشید (تعاریفشون خیلی مهمه ) – کارایی که هموگلوبین توی انتقال CO2 و O2 رو انجام میده مهمه (درصد هایی هم که بیان شدن مهمن) /
من راجع به فصل ۶ دوم هیچی نمیگم …فقط اینو میگم که خوب بجوینش ….
توی فصل ۷ دوم باید بدونید هر جانوری کدوم ماده رو دفع میکنه – میزان سمیت و میزان انرژی لازم برای دفع و میزان پیچیدگی فرمولشون رو هم بدونید که مثلا برای آمونیاک میزان سمیت بیشترینه و میزان انرژی لازم و پیچیدگی فرمولش کمترینه – شکل کلیه و این که توی هر قسمتش کدوم مواد انتقال فعال دارن یا غیر فعال و … رو هم خوب یاد بگیرید /
توی فصل ۸ دوم هم ساختار ِ بال یک پرنده خیلی مهمه(امسال سوال کنکور گفته بود بالک جزو کدوم بخشه باله ) – باله های مختلف ماهی هم مهمه – ساختار ماهیچه های آدمی رو خوب یاد بگیرید – بعضی از ماهیچه رو باید بدونید کجای بدن قرار گرفته (مثلا دلتایی،خیاطه،پشتی بزرگ ،مورب خارجی و داخلی ، چهار سر ران،سه سر بازو ، و اونایی که مهمه) – انواع حرکت گیاهان هم مهمه/
فصول ۱و۲و۳و۴و۱۱ سوم هم به همین طریق مهمن … /

۵)مبحث متابولیسم —–>فصل ۸ پیش :
این فصل هم مثل فصل ۶ دوم نیاز به توضیح نیست ….خوب ِ خوب باید یاد بگیرینش /

۶)مبحث چرخه ها —->فصول ۹و۱۰و۱۱ پیش – ۹ سوم :
توی فصول ۹و ۱۰ و۱۱ پیش که هم مهمن و هم حفظی زیاد دارن باید واو به واو بلد باشین(چون قید هم زیاد داره) و از طرفی روشون زیاد وقت بذارید تا تو ذهنتون خوب تثبیت شه /

و۷) مباحث پراکنده و متفرقه —->فصول ۳و۴و۶و۷ پیش :
تعداد ِ زیادی از این فصلا تو کنکور سوال نمیاد …اما سعی کنید که خوب حفظشون کنید …چون اغلب حفظی هستند … /

…زیاد حرف زدم شما به بزرگیتون ببخشید ، ولی فکر کنم تمام چیزایی که باید گفته میشد رو گفته باشم…
…امیدوارم که این مطالب گفته شده حتی ۱ درصد هم تونسته باشه کمکتون کنه …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *