جمع بندی کنکوری زیست مبحث قارچ

قارچ-اکتازیست

ویژگی های منحصر به فرد قارچ ها ( فرمانروی مستقل)

۱) هتروتروف هستند: قارچ ها فاقد کلروفیل و قادر به فتوسنتز کردن نیستند و انرژی مورد نیاز را از تجزیه مواد آلی محیط کسب می کنند.

۲) دارای بدن رشته ای هستند: بر خلاف گیاهان که از سلول ها و بافت های مختلفی ساخته شده اند بدن قارچ ها از رشته های بلند و باریک که به دور یکدیگر پیچ خورده و پیکر و ساختار های تولید مثلی را ایجاد نموده ساخته شده است.

۳) جنس دیواره سلولی از کیتین است: در حالی که دیواره سلول گیاهی از سلولز است ( کیتین پلی ساکاریدی است که در اسکلت خارجی حشرات هم وجود دارد.

۴) دارای میتوز هسته ای می باشند: بر خلاف سایر یوکاریوت ها در قارچ پوشش هسته از پروفاز تا تلوفاز حفظ شده و دوک درون هسته تشکیل و کروموزوم ها را به دو سوی قطب هسته کشانده و پایان تقسیم با نفوذ پوشش هسته به داخل انجام می گیرد.

نکته: قارچ ها بسیار متنوع, برخی تک سلولی و برخی پر سلولی بوده اولین قارچ ها تک سلولی با قدمتی حدود ۴۰۰ ملیون سال می باشند هر چند به دلیل غیر متحرک بودن و داشتن دیواره سلولی و داشتن اندام ریشه مانند در بعضی ها ابندا آن ها را در فرمانرو گیاهان قرار می دادند.

نکته: قارچ ها هم دارای تولید مثل غیر جنسی و هم جنسی می باشند.

نخینه: پیکر همه ی قلرچ ها به جز مخمر ها از رشته هایی باریکی به نام نخینه تشکیل شده است.

میسلیوم: با رشد نخینه و ایجاد انشعاب توده ای در هم پیچیده و گره خورده به نام میسلیوم حاصل می آید ( نخینه ها ممکن است به طول چندیم متر تشکیل شده باشند که این سازمان دهی موجب افزایش نسبت سطح به حجم و سازگاری جهت جذب غذا می شود.

نکته: نخینه ممکن است دارای دیواره عرضی یا فاقد دیواره عرضی باشد.

نکته: قارچ پنی سیلیوم بر سطح پوست پرتقال می تواند رشد نماید ( بعنوان کپک) و پرزهای سفید و سبزی را ایجاد نماید.

تغذیه در قارچ ها: ۱) تجزیه مواد آلی بوسیله آنزیم های گوارشی ترشح شده و تبدیل آن ها به مولکول های قابل جذب

۲) تجزیه مواد آلی غیر زنده مثل شاخه ها و برگ ها و اجساد جانروان ( قارچ های ساپروفیت که در چرخه مواد اهمیت دارند )

۳) برخی قارچ ها انگل بوده و غذای خود را از سلول میزبان بدست می آورند.

نکته: قارچ ها بر سر منابع غذایی با انسان رقابت می کنند ( حمله به مواد غذایی و مواد غیر غذ ایی )

نکته: برخی قارچ ها بیماری زا هستند مثل قارچ ایجاد کننده زخم در لای انگشتان

نکته: به دلیل توانایی قارچ جهت زیست در شرایط متفاوت از نظر اقتصادی ارزشمند می باشند.

اهمیت قارچ ها: ۱) کاربرد مخمر تک سلولی در تهیه نان ۲) ایجاد طعم و بوی پنیر ۳) تولید آنتی بیوتیک هایی مثل پنی سیلین

تولید مثل غیر جنسی و جنسی در قارچ ها: ( با تولید هاگ ها تولید مثل می کنند)

۱) ساختارهای تولید مثلی بر سطح منابع غذایی به سرعت رشد می کنند

۲) هاگ ها هاپلویید, کوچک و سبک اند که موجب انتقال آن ها را به کمک جریان هوا در زیستگاه ها می شود.

۳) بیش تر قارچ ها دارای تولید مثل غیر جنسی و میتوز می باشند.

۴) در تولید مثل جنسی نخینه ها به ملحق شده ایجاد ساختار تولید مثل جنسی را می کنند که با الحاق هسته هایی که مواد ژنتیکی متفاوتی دارند هاگ های جنسی را تولید می کنند.

گروه بندی قارچ ها بر اساس ساختارهای تولید مثلی:

۱) زیگومیکوتا :۱) تولید هاگ در زیگوسپورانژ ۲) نخینه فاقد دیواره عرضی ۳) مثل کپک سیاه نان ( ریزوپوس استولونیفر)

۲) آسکومایکوتا:۱) تولید هاگ جنسی در آسک ۲) نخینه دارای دیواره عرضی ۳) مثل انواخ مخمر و قارچ فنجانی

۳) بازیدیومایکوتا: ۱) تولید هاگ جنسی در بازیدیوم ۲) نخینه دارای دیواره عرضی ۳) مثل قارچ های چتری, پفکی , ژله ای , صدفی , زنگ ها و سیاهک ها

۴) دئوترومیست ها ( قارچ های ناقص):۱) واقع در شاخه آسکومایکوتا ۲) فاقد تولید مثل جنسی ۳) قارچ های ایجاد کننده زخم میان انگشتان دئوترومیست می باشند.

فواید قارچ های ناقص از لحاظ اقتصادی: ۱) تولید آنتی بیوتیک توسط پنی سیلیوم ۲) گونه ی آسپرژیلوس در تخمیر سس سویا و تولید اسید سیتریک نقش دارد ۳) برخی طعم دهنده پنیر می باشند.

زیگومیکوتا :۱) ساختار تولید مثلی آن ها دارای دیواره های ضخیم می باشند و زیگوسپورانز نام دارد.

۲) محل زندگی ریزوپوس و سایر زیگومیست ها در خاک بوده و تغذیه آن ها از مواد جانوری و گیاهی است.

۳) تولید مثل غیر جنسی شایع تر از تولید مثل جنسی است .

استولون: میسلیوم هایی که روی سطح نان رشد می کند.

ریزوئید: نخینه هایی که توسط آن ها قارچ درون نان نفوذ می کنند.

تولید مثل غیر جنسی در زیگومیست ها: ۱) تولید هاگ ها ی هاپلویید در اسپورانژیوم ۲) بعد از بلوغ هاگ ها توسط باد پراکنده شده و در مکان های جدید می رویند و ایجاد میسلیوم های جدید را می نمایند.

تولید مثل جنسی در زیگومیست ها:

۱) دو نخینه (+ و- ) به سوی یکدیگر رشد نموده و دو اتاقک را می سازند که درون هر کدام چندین هسته هاپلویید موجود است.

۲) از ادغام هسته های هاپلویید چندین زیگوت دیپلویید حاصل می شود که سلول محتوی چندین زیگوت به زیگوسپورانژ تبدیل می شود

۳) در شرایط مساعد زیگوت های موجود در زیگوسپورانژ میوز انجام داده و می رویند.

۴) هاگ هاب هاپلویید درون زیگوسپورانژ توسط باد پراکنده می شود( هاگ های غیر جنسی در اسپورانژ ایجاد می شوند)

آسکومایکوتا:۱) ساختار تولید مثلی آن ها کیسه ای میکروسکوپی به نام آسک و محل تولید هاگ هاست. ۲) آسکوکارپ نخینه های به بافته ای فنجانی شکل که درون آن آسک ها تشکیل می شوند ۳) مخمر به آسکومیست های تک سلولی گفته می شود ۴) معمولا دارای تولید مثل غیر جنسی و گاهی تولید مثل جنسی دارند.

مخمرها: ۱) ساکارومایسز سرویزیه یا مخمر نان جهت تولید نان ۲) کاندیدا آلبیکنز که عامل بیماری برفک دهانی است ( ایجاد کننده زخم های سفید و شیری در دهان, لب ها و گلو)

نکته: بیش تر مخمر ها با جوانه زدن تولید مثل می کنند ( سلول کوچکی از سلول بزرگ تولید می شود)

تولید مثل غیر جنسی در آسکومیست ها: ۱) تشکیل هاگ ها در نوک نخینه ها ( درون کیسه یا ساختاری خاص قرار ندارند)

۲) هاگ ها با جریان هوا پراکنده شده در محل جدید و ایجاد میسلیوم هایی جدید را می کنند.

تولید مثل جنسی در آسکومیست ها:

۱) دو نخینه قارچ (+ و – ) با هم ادغام شده و هسته های هاپلویید از یک قارچ به قارچ دیگر می رود

۲) هسته های دو قارچ بدون ادغام شدن با یکدیگر جفت شده و از رشد نخینه ها آسکوکارپ تشکیل می شود.

۳) برخی هسته های جفت شده با هم ادغام شده زیگوت دیپلوید حاصل شده که از میوز آن چهار هسته هاپلویید ایجاد می شود.

۴) چهار هسته هاپلویید با میتوز به هشت هسته هاپلویید تبدیل شده و هر کدام یه هاگ نمو می یابند هاگ ها درون آسک قرار گرفته و بعد از بلوغ رها می شوند.

بازیدیومایکوتا:۱) ساختار تولید مثلی آن ها گرز مانند بوده و هاگ ها روی آن تشکیل می شود و بازیدیوم نام دارد.

۲) تولید مثل غیر جنسی در بازیدیومیست ها نادر بوده و فقط در سیاهک ها و زنگ ها ( عوامل بیماریزا ) به فراوانی روی می دهد

نکته: بسیاری قارچ ها ی چتری بی ضررند اما بعضی مثل آمانیتا موسکاریا کشنده است.

تولید مثل جنسی در بازیدیومیست ها: ۱) تشکیل هاگ ها در بازیدیوم های زیر شکاف های زیر کلاهک

۲) درون هر بازیدی دو هسته هاپلویید ادغام شده و هسته دیپلویید حاصل می آید

۳) از میوز هسته دیپلویید چهار هسته هاپلویید ایجاد می شود که از رویش هر یک نخینه های هاپلویید ایجاد می شود

۴) نخینه های دو قارچ با هم ادغام شده و از رشد نخینه های ادغام شده چتر حاصل می آید.

همزیستی قارچ ها: بین قارچ با یک فتوسنتز کننده که از نوع همیاری می باشد که جز هتروتروف یا قارچ مواد معدنی را جذب نموده و بخش فتو سنتز کننده مولکول های آلی را می سازد.

قارچ – ریشه ای: ۱) رابطه همیاری بین قارچ و ریشه گیاه ۲) نخینه انتقال دهنده فسفر و سایر مواد معدنی و گیاه تامین کننده کربوهیدرات مورد نیاز ۳) در قارچ ریشه ای نخینه ممکن است به درون ریشه نفوذ کند یا به دور آن بپیچد ۴) ساختارهای ریشه مانند گیاهان ابتدایی غالبا قارچ – ریشه ای است( علت رشد گیاهان ابتدایی در خاک های غیر حاصل خیز اولیه ) ۵) قارچ – ریشه ای در بعضی از گیاهان آوندی نیز دیده می شود

نکته: در بسیاری مواقع قارچ – ریشه ای به درون ریشه ها نفوذ نمی کند مثل همزیستی بین قارچی از بازیدیومیست ها با نوعی خاصی از گیاهان مثل کاج – بلوط و بید

گلسنگ: همزیستی بین قارچ با یک فتوسنتز کننده مثل جلبک یا سیانو باکتر یا هر دو آن ها( بخش فتوسنتز کننده تامین کننده کربوهیدرات و بخش قارچ تامین کننده مواد معدنی و محافظت کننده می باشد)

نکته: در بشتر گلسنگ ها جز قارچی نوعی آسکومیست است.

نکته: بخش فتوسنتز کننده در میان لایه های نخینه پنهان شده و نور از این لایه ها به آن نفوذ می کند.

نکته: ساختار محکم قارچ ها موجب تحمل شرایط سخت می شود.

نکته: گلسنگ ها اولین جانداران اکوسیستم ها بوده و نقش کلیدی در ایجاد اکوسیستم ها دارند ( چون قادر به تثبیت نیتروژن می باشند) و با خرد کردن سنگ ها محیط را برای ورود دیگر جاندران مهیا می کند.

محل زیست گلسنگ ها: ۱) بیابان های بایر ۲) قطب شمال ۳) روی خاک بدون گیاه ۴) صخره های داغ ۵) روی تنه درختان

نکته: گلسنگ ها مقاوم به خشکی و انجماد بوده و در شرایط سخت به آهستگی رشد می کنند. نمونه های ساکن در کوهستان چند هزار سال عمر می کنند و جز کهن ترین جاندران زمین هستند. حساس به تغییرات شیمیایی می باشند

6 دیدگاه در “جمع بندی کنکوری زیست مبحث قارچ

    1. دوست عزیز ما ۸ آزمون رو قرار بود برگزار کنیم که ۵ تای اون عمومی بود نه رایگان یعنی هر فردی میتونست ثبت نام و در آزمون شرکت کنه باتوجه به بالا بودن سطح سئوالات و احتمال بالای مطرح شدن آن ها تصمیم بر آن شد که هر ۸ آزمون فقط در قالب کلاس های نکته تست بصورت خصوصی برگزار شود

  1. سلام. سلامتی ، شادی ، خیر و برکت در زندگیتون فراوون باشه. دلیل اینکه اینجا تشکر میکنم اینه که از زیست سال دوم شروع کردم و از مطالب خوبتون کلی استفاده کردم و به این آخرین مبحث زیست پیش رسیدم. مطالب رو کپی کردم و احتمالن پرینت میگیرم برای خواهرم که شهرستانه و امسال کنکور داره . در دوره دانشجویی ، زیست (سلولی ملکولی ) مقداری خوندم ، الان میبینم ای خلاصه ها و نکات و قیدها خوبن و بسیار کمک کننده برای جمع بندی و به خاطر سپردن . ممنون از همه شما مخصوصا آقای دکتر نامی نژاد ، باز سر میزنم که اگر برای مباحثی مثل ژنتیک ، پویایی جمعیت و رفتارشناسیتون هم مطلبی گذاشتین ، استفاده کنیم . خسته نباشید

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *